تبلیغات
پندگو: وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِینَ - چگونه به استقبال رمضان برویم؟
 
پندگو: وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنفَعُ الْمُؤْمِنِینَ
پند و اندرز بده، زیرا پند و اندرز به مؤمنان سود می رساند
درباره وبلاگ


بسم الله الرحمن الرحیم
از اینکه از وبلاگ ما دیدن کردید بسیار سپاسگذاریم و امیدواریم مطالبی را که روی صفحه قرار میدهیم برای شما عزیزان مفید واقع شود
این وبلاگ هیچگونه وابستگی حزبی و سیاسی ندارد و هدف آن نشر عقاید صحیح اهل سنت و جماعت می باشد

مدیر وبلاگ : ابوخالد محمدی
نظرسنجی
شما روزانه چند صفحه از قرآن را تلاوت می کنید؟







  گردآوری: ابوخالد محمدی

وقتی که از «عبادات اسلام» سخن می‌گوییم، منظورمان از آن، شکلها و برنامه‌های معینی است که از طرف اسلام، برای تقرب جستن به خداوند متعال ترسیم گردیده و به عنوان شعائر برجسته و مخصوص آن برگزیده شده‌اند و برایشان اوقات، اندازه‌ها و کیفیتهای تغییرناپذیری معین گردیده است. این حقیقت ما را بر آن می‌دارد که بحث خود را به یکی از انواع عبادات چهارگانه معروف یعنی روزه متمرکز کنیم.


گوناگونی عبادات در اسلام
اسلام در عبادات خود تنوع به کار برده است. برخی از آنها مانند: دعا، ذکر خدا، دعوت به خیر، امر به معروف، نهی از منکر، آموزش دادان، هدایت گمراه و غیره با حرف و گفتار انجام می‌پذیرند.

برخی دیگر در عمل نمایان می‌گردند: یا همچون نماز، بدنی هستند و یا همچون زکات، مالی و یا آمیخته‌ای از کار بدنی و کار مالی از قبیل حج و جهاد در راه خدا.

برخی هم نه گفتاری هستند و نه عملی، بلکه تنها خودداری و امتناع می‌باشند. مانند روزه که شامل امتناع از خوردن و آشامیدن و آمیزش جنسی، از طلوع سپیده تا غروب آفتاب است.

عبادات کهن و در عین حال جدید
عبادات معروف اسلامی از قبیل نماز، زکات، روزه و حج، آیین‌های قدیمی و کهنی می‌باشند که در ادیان پیش از اسلام نیز هر یک به گونه‌ای مورد توجه قرار گرفته‌اند.

خداوند، درباره بعضی از پیامبران می‌فرماید: {وَجَعَلْنَاهُمْ أَئِمَّةً یهْدُونَ بِأَمْرِنَا وَأَوْحَینَا إِلَیهِمْ فِعْلَ الْخَیرَاتِ وَإِقَامَ الصَّلَاةِ وَإِیتَاء الزَّکاةِ وَکانُوا لَنَا عَابِدِینَ } «و آنان را پیشوایانى گردانیدیم که به فرمان ما هدایت مى‏کردند و انجام دادن نیکیها و بر پا داشتن نماز و پرداخت زکات را به آنان وحى کردیم و عبادتگزار ما بودند». [انبیاء/ 73]

روزه، عبادتیست کهن که در ادیان پیش از اسلام نیز معمول بوده است و مردم، کیفیت آن را تعریف و دگرگون ساختند، خداوند فرموده: {یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کتِبَ عَلَیکمُ الصِّیامُ کمَا کتِبَ عَلَى الَّذِینَ مِن قَبْلِکمْ لَعَلَّکمْ تَتَّقُونَ }  «ای گروه مؤمنین، روزه بر شما فرض گردید همانگونه که بر پیشینیان شما واجب گشته بود، باشد که تقوی پیشه کنید». [بقره/ 183]

ماه روزه واجب
خداوند، برای روزه در اسلام، ماه مبارک و پرباری را که نزد مسلمانان جایگاهی گرامی دارد در نظر گرفته است. ماهی که در آن، اولین آیات قرآن توسط روح‌الأمین به قلب رسول اکرم نازل گردید. {اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّک الَّذِی خَلَقَ}«بخوان به [یمن‏] نام پروردگارت که [سراسر هستى را] آفرید» [علق/ 1]

ماهی که خداوند، آن را برای فرستادن بهترین کتابش به بهترین بنده‌اش برگزیده است، شایستگی آن را دارد که این عبادت (روزه) در آن قرار گیرد. خداوند می‌فرماید: {شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِی أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَینَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ فَمَن شَهِدَ مِنکمُ الشَّهْرَ فَلْیصُمْهُ وَمَن کانَ مَرِیضًا أَوْ عَلَى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ أَیامٍ أُخَرَ یرِیدُ اللّهُ بِکمُ الْیسْرَ وَلاَ یرِیدُ بِکمُ الْعُسْرَ } «ماه رمضان، ماهی است که قرآن برای هدایت مردم و به عنوان نشانه‌هایی از هدایت و فرقان در آن فرود آمده است. پس هر که در این ماه حاضر بود باید روزه بگیرد و هر کس بیمار و یا در سفر بود، تعدادی از روزهای دیگر را باید روزه بگیرد (به جای رمضان) خداوند راحتی شما را می‌خواهد و سختی نمی‌خواهد». [بقره/ 185]

کدام مدرسه‌ای مانند مدرسه روزه که اسلام آن را در هر ماه رمضان بطور اجباری و در مواقع دیگر به صورت اختیاری می‌گشاید، می‌تواند این چنین به تربیت اراده انسانی و آموزش صبر و شکیبائی بپردازد؟!

یک دانشمند روانشناس آلمانی، پیرامون تقویت اراده مطلبی نوشته و در آن ثابت کرده است که روزه، بزرگترین وسیله برای این کار است. اما اسلام بر دانشمندان روانشناس هم نظیر پزشکان، پیشی جسته و کافی است به این پیام رسول خدا به جوانان گوش فرا دهیم که می‌فرماید: «اى ‏گروه جوانان، هر کدام از شما توانایى ازدواج را دارد، پس ازدواج کند. ازدواج، براى چشم‏پوشى بهتر و کنترل کننده شهوت فرج است و کسى که توانایى آن را ندارد، بر او لازم است که روزه بگیرد، چون شهوت را از بین می ‏برد». [متفق علیه، البخاری1905. مسلم 1400].

به خاطر ویژگی صبرآموزی ماه رمضان است که رسول خدا آن را به صبر نسبت داده و فرموده است: «روزه ماه صبر و سه روز از هر ماه، تیرگی دل را می‌زداید». [روایت احمد و ابن حبان در صحیح خود] و در حدیث دیگری آمده: «هر چیزی زکاتی دارد و زکات بدن، روزه است و روزه نصف صبر است» [الترمذی 3519. ابن ماجه 1745]

روزه به این دلیل نصف صبر است که در انسان سه گرایش وجود دارد: 1- گرایش شهوانی که در جانوران نیز هست 2- گرایش خشم و غضب که درندگان هم دارند و 3- گرایش روحی همانگونه که در فرشتگان وجود دارد. وقتی که نیروی گرایش روحی او بر یکی از دو نیروی دیگر چیره می‌شود، نصف صبر است و چون به هنگام روزه، فرد مسلمان بر نیروی شهوت جنسی و شهوت شکم فائق می‌آید، به حق آن را نصف صبر دانسته‌اند.

چگونه ماه رمضان را استقبال کنیم؟
مسلمانان صدر اول اسلام از صحابه کرام و تابعین رضی الله عنهم اجمعین به ماه رمضان اهتمام ویژه ای می دادند و از خداوند می خواستند که آنها را تا ماه رمضان زنده نگه دارد تا اینکه بتوانند این ماه پر فیض را روزه بگیرند و با قدوم رمضان خوشحال می شدند؛ روزهای آن را روزه و شبهایش را با نماز شب و تلاوت قرآن زنده نگه می داشتند و در این ماه با انجام انواع طاعات نفس خود را تزکیه و پاک می نمودند.

همچنین خود را برای جهاد با دشمنان آماده می کردند؛ بزرگترین غزوه و جنگ یعنی جنگ بدر در ماه رمضان اتفاق افتاد فتح مکه نیز در ماه رمضان بود.

اسلام دین تسلیم و گوشه‌نشینی نیست، بلکه دین جهاد و مبارزة دائمی است. اولین وسیله لازم برای جهاد نیز صبر و اراده نیرومند است. در نتیجه، کسی که با خود مبارزه نکرده باشد، هرگز نمی‌تواند با دشمن بستیزد و در صورتی که بر نفس و شهوات خویش غلبه نکرده باشد، محال است که بر دشمن خود پیروز گردد و کسی که بر گرسنگی صبر نداشته باشد، بعید است که دوری از وطن و نزدیکان خویش را به خاطر هدف بزرگی تحمل نماید. روزه، به خاطر ویژگی صبر و خویشتنداری آن، از نمایان ترین وسایل اسلام برای آماده‌سازی مؤمن شکیبا و مرزدار و مجاهدی است که تنگدستی، گرسنگی و محرومیت را تحمل می‌نماید و سختی و خشونت و دشواری و زندگی را تا وقتی که در راه خدا متحمل آنها می‌گردد، با گشاده‌رویی می‌پذیرد.

٭قبل ازهر چیز باید بسوی خدا بر گردیم و خالصانه ازتمام گنا هان توبه کنیم وبا خدای خویش عهد ببندیم که بسوی گناهان باز نخواهیم گشت و بنده مخلص و فرمانبری خواهیم بود، در این ماه کوشا باشیم که به واجبات  و مستحبات عمل کنیم و از محرمات و مکروهات اجتناب ورزیم.

٭ باید تمام اعضای بدن ما در این ماه روزه باشد بطوریکه زبان از غیبت و سخن چینی و کلام زشت و حرام، چشم از نگاه به نامحرم و گوش ازشنیدن سخنان حرام امثال غیبت، آواز و ترانه و دست و پا از انجام دادن اعمال حرام مصون و روزه دارباشد.

٭ روزه و نمازهای تراویح  در ماه رمضان باید از روی اخلاص و ایمان و امید اجر و پاداش از خداوند باشد نه بخاطر پیروی از مردم یا ترس از آنها روزه گرفت. چنانچه پیا مبر- صلی الله علیه وسلم- فرموده است: «کسی که بر اساس ایمان و اخلاص و طلب اجر از خداوند در ماه رمضان به نماز و شب زنده داری بپردازد گناهان گذشته اش بخشیده میشود». [متفق علیه]

٭ برادران مسلمان باید توجه داشته باشند که شایسته است در نمازهای تراویح با جماعت شرکت کنند و همراه امام نماز بخوانند تا اینکه امام از نماز فارغ شود تا اینکه اجر و پاداش قیام شب بد ست آورند. رسول الله- صلی الله علیه وسلم- می فرماید: «کسی که همراه امام به نماز ایستاد تااینکه امام ازنماز فارغ شد برایش قیام شب نوشته می شود» [سنن ابوداود/رقم1375]

٭در ماه مبارک رمضان شب قدر را فراموش نکنیم آن شب مبارکی که از هزار ماه یعنی  83سال و چهار ماه افضل و بهتراست این شب مبارک در ده روز اخیر رمضان است و با زنده داری این ده شب اخیر، با ذکر و دعا و استغفار و تلاوت قران بتوانیم فضیلت شب قدر را دریا بیم.

٭از اعتکاف در ماه رمضان بخصوص ده روز آخر غافل نباشیم.

٭ماه رمضان ماه احسان و نیکو کاری است ماهی است که باید به فکر دیگران بود. پس با انفاق و بخشش و با صدقه دادن به مستمندان  به یاد آنها باشیم. حضرت عبدالله بن عباس می فرماید : «رسول خدا - صلی الله علیه وسلم- بخشنده ترین مردم بود. بخصوص در ماه رمضان هنگامی که جبرئیل وی را ملاقات می کرد و جبرئیل در هر شب رمضان می آمد و با پیامبر - صلی الله علیه وسلم- قرآن را مدارسه و مذاکره می کرد .در آن هنگام بخشش و سخاوت پیامبر - صلی الله علیه وسلم- از باد  صبا بیشتر و بهتر بود». [امام بخاری (6)و مسلم (2308)]

٭ماه رمضان ماه نزول قرآن است، پس اوقات خود را با تلاوت قرآن کریم سپری کنیم و در این ماه با کلام الهی انس بگیریم، و در آیاتش تدبر و تفکر بکنیم و بدانیم که قرآن کریم در روز قیامت برای انسان شفاعت می کند. پیامبر - صلی الله علیه وسلم- می فرماید: «قرآن را بخوانید، زیرا که در روز قیامت برای یارانش شفاعت می کند» [مسلم 804]

در حدیث دیگر رسول خدا- صلی الله علیه وسلم- فرموده است: «روزه و قرآن در روز قیامت برای بنده گان شفاعت می کند. روزه می گوید: پروردگارا من مانع غذا خوردن و شهوتش بودم . پس مرا شفیع او قرار بده و آنگاه هر دو شفاعت می کنند»  [حدیث صحیح است. احمد (2/174)]

٭عزیزان، عمر انسان کوتاه و محدود است پس این ایام فرخنده و گرامی را با لغو و لعب و سر گرمی های بیهوده تلف نکنیم، و بدانیم که روز قیامت از این اوقات پرسیده می شویم.

روزه دارای مستحبات و سنتهای است که رعایت آنها برای روزه دار مستحب است:
سحرى خوردن سنت و مخصوص این امت است! رسول الله - صلی الله علیه وسلم- می فرماید: «تفاوت روزه گرفتن ما با روزه گرفتن اهل کتاب. خوردن سحرى است». [مسلم 1096]

٭اگر شخصی در حال سحری خوردن بود و لقمه یا لیوان آب در دستش باشد و موذن اذان فجر بگوید در این صورت می تواند آن لقمه را بخورد و لیوان آب را بنوشد زیرا رسول الله - صلی الله علیه وسلم- فرموده است: «هرگاه یکی از شما صدای اذان را شنید در حالی که کاسه (غذا )در دستش است تا زمانی که حاجت خود را برآورده نکرده آن را بر زمین نگذارد» [حدیث صحیح است , ابو داود (2333)]

افطارى دادن به روزه‏داران، گرچه یک دانه خرما یا یک جرعه آب باشد، رسول الله - صلی الله علیه وسلم-  فرمود: «کسى که به روزه‏دارى افطارى دهد، براى او همانند پاداش روزه‏دار است، بدون اینکه آن، چیزى از پاداش روزه‏دار کم کند».[الترمذی 807 ]

با رطب یا خرما افطار کردن؛ و اگر میسر نبود با آب و در صورتی که آب در دسترس نداشته باشد با هر چیز حلالی که میسر شود افطار کند. رسول الله - صلی الله علیه وسلم- فرموده است: «هرگاه یکی از شما خواست افطار کند .پس بوسیله خرما افطار کند زیرا که برکت است. و اگر خرما نیابد آنگاه با آب افطار نماید زیرا آب پاکیزه است». [حدیث صحیح است . امام ابوداود (2355)و ابن ماجه (1699)]

٭ یکی از حکمت افطار کردن با رطب یا خرما اینست که شیرین می باشد و شیرینی نیروی چشم که توسط روزه ضعیف شده تقویت می کند، همچنین از خواص خرما اینست که اگر بعد از خالی بودن معده تناول شود به هضم آن کمک می کند و در مورد آب باید گفت که باعث تازه و تر شدن کبد می شود چونکه در هنگام روزه مقداری خشک شده است .

٭ هنگام افطار وقت اجابت دعا است و باید این وقت را غنیمت شمرد، عبدالله بن عمرو بن عاص روایت می کند که پیامبر - صلی الله علیه وسلم- فرمود: «برای روزه دار به هنگام افطار دعایی است که رد نمی شود». [ابن ماجه (1753) وحاکم(1/422)]

برای روزه دار مستحب است که این دعا رابخواند: «ذهب الظما و ابتلت العروق و ثبت الا جران شاءالله ».«تشنگی رفت و رگها تر و سیراب شد و پاداش و اجر ثبت و محقق گردید اگر خدا بخواهد» [ابو داود (2357)]

مشغول شدن به علم و تلاوت قرآن، به خصوص مشغول شدن به مدارسه قرآن و مواظبت و پایبندى بر اذکار، چون رمضان ماه قرآن است. خداوند مى‏فرماید: {شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِیَ أُنزِلَ فِیهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَیِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَى وَالْفُرْقَانِ}  «ماه رمضان [ماهى] است که قرآن در آن فرو فرستاده شده است تا مردم را راهنمایى کند و نشانه‏ها و آیات روشنى از ارشاد باشد و بین حق و باطل جدایى افکند». [البقره: ١٨٥]

انجام این کار به مثابه پیروى از رسول الله - صلی الله علیه وسلم- است، چون در شبهاى رمضان جبرئیل به نزد پیامبر مى‏آمد و قرآن را با یکدیگر مدارسه مى‏کردند.

*حدیث ذیل دال بر عدم باطل گشتن روزه‏ی فردی است که از روی فراموشی چیزی را می‏خورد یا می‏نوشد:

«اگر شخص روزه‌داری از روی فراموشی چیزی را خورد یا نوشید، (روزه‌اش باطل نمی‌شود و) آن را کامل کند؛ چرا که خدا او را اطعام کرده یا نوشانده است». [بخاری و مسلم]

*نیت کردن، زیرا رسول الله - صلی الله علیه وسلم- می‌فرماید: «هر کس در شب برای روزه گرفتن نیت نکند، روزه‌اش صحیح نیست». (روزه‌ای برای او وجود ندارد). [أحمد حدیث 26457، أبوداود حدیث 2454]

نیت را با زبان گفتن صحیح نیست، و نباید آن را بر زبان با الفاظ جهری ادا کرد، زیرا این عمل بدعت است، و تنها کافی است که شخص در دلش قصد آن را کرده و نیت نماید (زیرا نیت کردن امری درونی و باطنی است، نه ظاهری و نمایشی، و جایگاه آن در قلب است) و همینکه شخص برای خوردن سحری برمی‌خیزد جهت صحت نیت کافی است.

*رسول الله - صلی الله علیه وسلم- در فضیلت حج عمره در ماه رمضان می‌فرماید: «گزاردن حج عمره در ماه رمضان، با گزاردن حجی به همراه من (در ثواب برابر می‌باشد».[متفق علیه]

امید آن که مسلمانان، روزه را آنگونه که موردنظر قرآن است بگیرند، تا به تقوای خدا رهبریشان کند و در حالی رمضان را پشت‌سر بگذارند که پاک پیراسته و آمرزیده شده باشند.

در پایان از خداوند منان می‏خواهم آنچه را که نوشته‏ام براى رضاى خودش خالص بگرداند، به وسیله آن میزان نیکیهاى من و پدر و مادرم و سایر مؤمنان را سنگین بگرداند، به من سود برساند و به وسیله من به مردم سود برساند. همانا او شنوا و اجابت کننده دعاهاست.


منابع:
روزه، فضائل، فوائد، احکام و آداب  تألیف: حسین تاجی گله داری/ روزه سپر پارسایان. مؤلف: دکتر خالد بن عبدالرحمن الجریسى مترجم:إسحاق بن عبدالله العوضی/ شرح ارکان اسلام. اسحاق دبیری/ عبادت در اسلام. مولف: دکتر یوسف قرضاوی. ترجمه: محمد ستاری خرقانی





نوع مطلب : ماه رمضان، 
برچسب ها : استقبال از رمضان، روزه، روزه و صبر، نماز تراویح، رمضان و قرآن، دعای هنگام افطار، ماه نزول قرآن،


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

کد متحرک کردن عنوان وب